Waarom een vaste projectprijs steeds minder realistisch wordt

De sector heeft behoefte aan betrouwbare scenario’s

Een deterministische raming geeft één uitkomst. Dat biedt houvast, maar maakt niet zichtbaar welke aannames en onzekerheden invloed hebben op het projectbudget. Veel organisaties kiezen daarom voor probabilistisch ramen volgens de SSK-methodiek van CROW. Niet om de toekomst te voorspellen, maar om beter inzicht te krijgen in mogelijke uitkomsten en de kansen die daarbij horen. De vraag verschuift daarmee van: ‘Wat kost dit project?’ naar ‘Met hoeveel zekerheid verwachten we deze kosten?’

Betere besluitvorming begint met inzicht

Voor opdrachtgevers en bestuurders is die zekerheid minstens zo belangrijk als het bedrag zelf. Een probabilistische analyse laat zien welke bandbreedte realistisch is, welke posten de grootste invloed hebben en welke financiële gevolgen verschillende scenario’s kunnen hebben. Stel dat een project wordt geraamd op € 25 miljoen. Dan is het voor de besluitvorming relevant om te weten of € 25 miljoen voldoende zekerheid biedt, of dat een budget van € 28 miljoen nodig is om met 85% zekerheid binnen budget te blijven. Dat inzicht maakt het mogelijk om bewuste keuzes te maken over risico’s, budgetten en ambities.

SSK-2018 als fundament

Binnen de Nederlandse infrastructuursector vormt de Standaardsystematiek voor Kostenramingen (SSK-2018) van CROW al jaren de basis voor kostenramingen. De kracht van SSK zit in de uniformiteit die daarmee ontstaat. Opdrachtgevers, adviesbureaus en aannemers werken vanuit dezelfde uitgangspunten en spreken dezelfde taal als het gaat om kosten, risico’s en onzekerheden. In combinatie met probabilistisch ramen ontstaat zo een sterker fundament voor besluitvorming.

Betrouwbare scenario’s beginnen met betrouwbare data

De kwaliteit van een probabilistische raming wordt niet alleen bepaald door de rekenmethodiek, maar ook door de kwaliteit van de onderliggende data. In de praktijk zijn kostengegevens vaak verspreid over verschillende bestanden, afdelingen en projecten. Artikellijsten, werkpakketten, contractprijzen en historische projectdata bestaan naast elkaar, waardoor consistent werken lastig wordt. Juist wanneer bestuurders en projectteams behoefte hebben aan betrouwbare scenario’s, is één bron van waarheid essentieel. Daarom groeit de behoefte aan één centrale bron van waarheid voor kosteninformatie.

Met Stamgegevens worden kostengegevens centraal beheerd en ontstaat een uniforme basis voor iedere calculatie en kostenraming. Door te werken met één databibliotheek voor kosteninformatie ontstaat een uniforme basis voor iedere calculatie en kostenraming. Het voordeel is duidelijk: iedere gebruiker werkt met dezelfde actuele gegevens. Hierdoor neemt de kwaliteit van de ramingen toe, worden verschillen tussen projecten kleiner en ontstaat meer vertrouwen in de uitkomsten.

Van analyse naar inzicht

Waar probabilistisch ramen vroeger specialistisch en arbeidsintensief was, maken tools zoals CALC deze werkwijze steeds toegankelijker. Zo is de rekenmethode Monte Carlo-simulatie ingebouwd om probabilstische ramingen eenvoudig uit te voeren binnen een SSK-raming. Daardoor ontstaat sneller inzicht in risico’s, bandbreedtes en budgetzekerheid. Niet door onzekerheden te negeren, maar door ze zichtbaar te maken. Want grip op kosten begint met zekerheid.